Ferman Akgül - Sevgililer Günü Özel

Ferman Akgül, Türk rock müziğinin 2000’li yıllardan itibaren öne çıkan isimlerinden; şarkıcı, söz yazarı, besteci, prodüktör ve maNga grubunun solistidir. 25 Aralık 1979’da Ankara’da doğan Akgül, maNga ile rock, alternatif rock, nu metal, rap ve elektronik müzik unsurlarını bir araya getiren bir müzikal kimliğin oluşmasında önemli rol oynadı. “Bir Kadın Çizeceksin”, “Dursun Zaman”, “Cevapsız Sorular”, “Beni Benimle Bırak”, “Dünyanın Sonuna Doğmuşum” ve “We Could Be the Same” gibi parçalarla geniş kitlelere ulaşan sanatçı, maNga ile 2010 Eurovision Şarkı Yarışması’nda Türkiye’yi temsil ederek ikinci oldu. Müzisyenliğinin yanında yönetmenlik, televizyon programcılığı, oyunculuk, yazarlık ve müzik yapımcılığı alanlarında da çalışmalar gerçekleştirdi.

Ferman Akgül’ün müzikle ilişkisi çocukluk yıllarında başladı. Dokuz yaşındayken ailesinin aldığı elektronik piyano, müzikle daha yakından ilgilenmesini sağladı. İlerleyen yıllarda beste yapmaya ve farklı müzik türlerini keşfetmeye başladı. Özellikle 1990’ların alternatif rock ve nu metal akımlarından etkilendi. Ankara’nın underground müzik çevresinde geçirdiği dönem, daha sonra maNga ile geliştireceği müzikal yaklaşımın temelini oluşturdu. İlk dönemlerinde turntable ile ilgilenmesine rağmen zaman içerisinde vokal ve şarkı yazarlığının kendisini daha iyi ifade ettiği alanlar olduğunu fark ederek grubun önünde yer almaya yöneldi.  

Akgül’ün eğitim hayatı ise müzikten farklı ancak yaratıcı üretimini destekleyen iki önemli alan üzerine şekillendi. Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden mezun oldu ve daha sonra Marmara Üniversitesi’nde Radyo, Televizyon ve Sinema alanında yüksek lisans yaptı. Mimarlık ve sinema eğitimi, Akgül’ün yalnızca müzisyen olarak değil görsel tasarım, video klip ve sahne anlatısı konusunda da aktif bir sanatçı olmasında etkili oldu. Mimarlık alanıyla bağını tamamen koparmayan Akgül, ilk maNga albümünün kayıt döneminde mimar Yavuz Selim Sepin ile katıldığı Anayasa Mahkemesi proje yarışmasında mansiyon da aldı.  

Ferman Akgül’ün kariyerindeki belirleyici gelişme 2001 yılında maNga’ya katılması oldu. Yağmur Sarıgül, Cem Bahtiyar, Özgür Can Öney ve Efe Yılmaz ile şekillenen grup; rock gitarlarını elektronik altyapılar, turntable kullanımı ve rap etkileriyle bir araya getiren bir anlayış geliştirdi. Grubun ilk döneminde nu metal ve alternatif rock etkileri belirgindi. maNga henüz albüm yayımlamadan önce “Sing Your Song” yarışmasına katıldı ve “Kal Yanımda” adlı bestesiyle ikinci oldu. Bu sonuç, grubun profesyonel müzik dünyasına geçişinde önemli bir aşama oluşturdu.  

maNga’nın kendi adını taşıyan ilk albümü 2004 yılında yayımlandı. Albüm, Türkiye’de 2000’lerin alternatif rock hareketinin geniş kitlelere ulaşmasında etkili çalışmalardan biri oldu. “Bir Kadın Çizeceksin”, “Dursun Zaman”, “Bitti Rüya” ve “Yalan” gibi parçalar grubun geniş bir dinleyici kitlesi oluşturmasını sağladı. Ferman Akgül’ün melodik vokaller ile rap etkili söyleyiş arasında geçiş yapabilmesi de maNga’nın karakteristik sound’unun önemli unsurlarından biri hâline geldi. İlk albümün ardından grup yoğun biçimde konser vermeye ve Türkiye dışında da sahne almaya başladı.  

maNga’nın uluslararası alandaki ilk dikkat çekici gelişmelerinden biri “Bir Kadın Çizeceksin” şarkısının FIFA 06 video oyununun müzikleri arasına alınması oldu. Grup daha sonra Avrupa’daki festival ve konser programlarında daha fazla görünmeye başladı. Macaristan’daki Sziget Festival bunlardan biriydi. maNga ilerleyen yıllarda Korn, Linkin Park, Nine Inch Nails, The Cure, The Offspring, Limp Bizkit ve Skin gibi uluslararası rock isimlerinin konserlerinde ön grup olarak da sahne aldı. Ayrıca New York Central Park’taki Istanbul Live etkinliği ve Londra’daki O2 Academy Islington gibi yurt dışı sahnelerinde performans gerçekleştirdi.  

Grubun ikinci büyük albüm dönemi 2009 tarihli “Şehr-i Hüzün” ile başladı. maNga’nın ilk albümde geliştirdiği alternatif rock ve elektronik müzik birlikteliğini daha olgun bir prodüksiyon anlayışıyla sürdürdüğü albüm, grubun en bilinen şarkılarından bazılarını içeriyordu. “Dünyanın Sonuna Doğmuşum”, “Beni Benimle Bırak” ve “Cevapsız Sorular” gibi parçalar bu dönemde grubun repertuvarının önemli eserleri hâline geldi.

2009 aynı zamanda maNga’nın uluslararası kariyerindeki önemli yıllardan biri oldu. Grup MTV Europe Music Awards kapsamında Best European Act ödülünü kazandı. Bu başarı, Türkiye’den çıkan bir rock grubunun Avrupa müzik kamuoyundaki görünürlüğünü önemli ölçüde artırdı ve bir yıl sonra gerçekleşecek Eurovision sürecinin de önünü açtı.  

Ferman Akgül ve maNga’nın kariyerindeki en önemli uluslararası dönüm noktalarından biri 2010 Eurovision Şarkı Yarışması oldu. Türkiye’yi Oslo’da düzenlenen yarışmada “We Could Be the Same” ile temsil eden maNga, finalde ikinci sırayı aldı. Rock altyapısını elektronik unsurlar ve güçlü bir sahne prodüksiyonuyla birleştiren performans, maNga’nın Türkiye dışındaki dinleyici kitlesini de genişletti. Eurovision ikinciliği, grubun uluslararası kariyerinin en görünür başarılarından biri olarak kayda geçti.  

Bu dönemin ardından maNga İngilizce çalışmalarına da ağırlık verdi. 2011’de yayımlanan “Fly to Stay Alive”, Ferman Akgül tarafından yazılıp bestelenen ve grubun uluslararası repertuvarında öne çıkan çalışmalardan biri oldu. Parça Avrupa’daki çeşitli müzik listelerinde kendine yer bulurken maNga da yurt dışı konserlerini sürdürdü.  

Grup 2012 yılında “e-akustik” projesini yayımladı. maNga’nın bilinen parçalarının daha akustik bir müzik anlayışıyla ele alındığı çalışma, grubun sert gitar ve elektronik altyapılar dışında da farklı bir müzikal karakter ortaya koyabileceğini gösterdi. 2014’te “Işıkları Söndürseler Bile” albümü geldi. Böylece Ferman Akgül, maNga ile 2000’lerin başından 2010’lara uzanan süreçte Türk rock sahnesindeki üretimini devam ettirdi.  

Ferman Akgül’ün kariyeri yalnızca maNga ile sınırlı kalmadı. Sanatçı 2016 yılında solo kariyerine başladı. İlk solo çalışmalarından “İstemem Söz Sevmeni”, maNga’nın daha sert ve elektronik rock dünyasından farklı bir Ferman Akgül yaklaşımını ortaya çıkardı. Aynı yıl eski futbolcu Pascal Nouma ile “Dırdır” adlı parçayı yayımladı. Şarkının sözlerinde Akgül ve Nouma, müziğinde Akgül; düzenlemesinde ise İskender Paydaş, Ferman Akgül, Ufuk Özcan ve Willem Lasermos imzası bulunuyordu.  

Solo kariyerinin ilk albümü “Yürüyorum İçimde”, 24 Mart 2017’de yayımlandı. Ferman Akgül bu projedeki müzikal yaklaşımını “alternatif pop” olarak tanımladı. Albümde maNga’daki yüksek enerjili rock sound’una kıyasla piyano ve diğer akustik enstrümanların daha fazla öne çıktığı, orta tempolu ve kişisel bir anlatı benimsendi. Projenin dikkat çekici ayrıntılarından biri, Akgül’ün kendi grubu maNga ile “Bana Gel” parçasında bir araya gelmesiydi. İskender Paydaş da “Düş Sırtında” parçasının davul kayıtlarıyla projeye katkıda bulundu.  

Akgül solo kariyerinde farklı müzisyenlerle ortak projeler de gerçekleştirdi. Göksel, Teoman, Ozan Çolakoğlu, İskender Paydaş ve Muazzez Abacı gibi farklı kuşak ve müzikal çizgilerden sanatçılarla yolları kesişti. Elektronik müzik tarafında ise DJ ve prodüktör Birol “BeeGee” Giray ile çalışmalar gerçekleştirdi. Bu çeşitlilik, Ferman Akgül’ün kariyerini yalnızca alternatif rock çerçevesinde değerlendirmeyi zorlaştıran unsurlardan biridir.  

Ferman Akgül’ün müzikal tarzının merkezinde rock, elektronik müzik ve melodik vokal anlayışının birleşimi bulunur. maNga’nın ilk dönemlerinde nu metal ve rap-rock etkileri daha belirginken, ilerleyen albümlerde elektronik rock, alternatif rock ve daha melodik düzenlemeler ağırlık kazanmıştır. Akgül’ün vokal performansı da bu değişime uyum sağlamış; hızlı ve ritmik vokallerden geniş melodik nakaratlara, daha sakin akustik yorumlardan yüksek enerjili rock performanslarına kadar farklı biçimlere yönelmiştir.

Şarkı yazarlığında ise bireyin modern şehir hayatındaki konumu, yalnızlık, ilişkiler, yabancılaşma, toplumsal meseleler ve kişisel sorgulamalar gibi konular dikkat çeker. Özellikle maNga’nın görsel dünyasıyla birlikte düşünüldüğünde müzik, animasyon, grafik tasarım ve sahne prodüksiyonu arasında güçlü bir ilişki kurulması grubun ve Ferman Akgül’ün karakteristik özelliklerinden biri olmuştur.

Bu görsel yaklaşım Akgül’ün video klip yönetmenliği çalışmalarına da yansıdı. Kendi projelerinin dışında Sagopa Kajmer ve Cartel gibi isimlerle video alanında çalışmalar gerçekleştirdi. Radyo Boğaziçi tarafından verilen bir animasyon video ödülünün de sahibi oldu. Mimarlık ve sinema eğitiminin müzik kariyerine en doğrudan yansıdığı alanlardan biri bu görsel çalışmalar oldu.  

Televizyon alanında ise TRT’de yayımlanan “Kulaktan Kulağa” programını hazırlayıp sundu. Üç sezon devam eden programda Türkiye’nin farklı bölgelerindeki yerel müzik kültürleri ve müzisyenler, popüler sanatçılarla bir araya getirildi. Akgül böylece ana akım rock kariyerinin dışında Anadolu’nun farklı müzik geleneklerine odaklanan bir televizyon projesinin yapımcılığını ve sunuculuğunu üstlendi.  

Sanatçı sahne sanatları alanında da çalışmalar yaptı. Antoine de Saint-Exupéry’nin “Küçük Prens” eserinin müzikal uyarlamasında Pilot karakterini canlandırdı. Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde sahnelenen yapım, Akgül’ün rock konserlerinin dışında tiyatro ve müzikal formatında da seyirci karşısına çıktığı projelerden biri oldu.  

Akgül aynı zamanda yazarlıkla da ilgilendi ve “Osmanlı Cadısı Tırnova” adlı öykü kitabını yayımladı. Dergi ve gazetelerde yazılar kaleme aldı; Billboard, 46, Hürriyet ve Vatan gibi yayınlarda farklı dönemlerde yazıları yer aldı. Böylece müzik, mimarlık ve sinemayla başlayan çok disiplinli kariyerini edebiyat ve kültür yazarlığına da taşıdı.  

Müzik sektörünün yapım tarafında ise 06 Records önemli bir adım oldu. Ferman Akgül tarafından İstanbul’da kurulan bağımsız plak şirketinin adı, sanatçının kariyerine başladığı Ankara’nın plaka kodu olan “06”dan geliyor. Şirket; rock, pop ve elektronik müzik alanlarında yeni sanatçıların keşfedilmesi, prodüksiyon, kayıt, sanatçı yönetimi ve müzik projelerinin geliştirilmesi amacıyla oluşturuldu. Akgül böylece kariyerinde yorumcu ve söz yazarlığının ötesine geçerek yeni müzisyenlerin üretim süreçleriyle ilgilenen bir yapımcı rolü de üstlendi.  

Canlı performans, Ferman Akgül’ün kariyerinin en güçlü taraflarından biri olmaya devam etti. maNga ile Türkiye’nin çok sayıda şehrinde konser veren Akgül; Rock’n Coke ve Sziget gibi festivallerden Belarus, Bulgaristan, Bosna-Hersek ve Sırbistan’daki uluslararası organizasyonlara, New York Central Park’tan Londra’ya uzanan farklı sahnelerde yer aldı. Korn, Linkin Park, Nine Inch Nails, The Cure, The Offspring ve Limp Bizkit gibi dünya çapında tanınan rock gruplarıyla aynı konser programlarında bulunması da maNga’nın uluslararası sahne deneyiminin önemli bölümünü oluşturdu.  

Ferman Akgül’ün Türk rock müziğindeki önemini belirleyen unsurlardan biri, kariyerinin Türkiye’de rock müziğin ana akımda son derece görünür olduğu 2000’li yıllardan başlayıp farklı dönemlere uzanmasıdır. maNga ile elektronik altyapı, turntable, rap vokalleri ve sert gitarları Türkçe sözlerle birleştirirken; Eurovision ikinciliği ve MTV Europe Music Awards başarısı grubun Türkiye dışındaki görünürlüğünü de artırdı. Solo çalışmalarında ise maNga’dan farklı olarak daha kişisel ve alternatif pop ağırlıklı bir alan oluşturdu.

Ferman Akgül, Ankara’nın underground müzik sahnesinden başlayarak maNga’nın solistliğine, MTV Europe Music Awards başarısından 2010 Eurovision ikinciliğine, Avrupa ve Amerika’daki konserlerden solo projelerine uzanan uzun soluklu bir kariyere sahiptir. Mimarlık ve sinema eğitiminin sağladığı görsel perspektifi müzikle birleştiren; şarkıcılığın yanında söz yazarlığı, bestecilik, prodüktörlük, klip yönetmenliği, televizyon programcılığı, oyunculuk, yazarlık ve müzik yapımcılığıyla ilgilenen Akgül, Türk alternatif rock sahnesinin 2000’lerden itibaren en tanınan figürlerinden biri hâline gelmiştir. maNga repertuvarı, solo çalışmaları ve çok disiplinli projeleriyle müzik ve sahne kariyerini sürdürmektedir.