Sertab Erener

Sertab Erener, Türk pop müziğinin en güçlü vokallerinden biri; şarkıcı, söz yazarı ve yorumcudur. 4 Aralık 1964 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelen Erener, olağanüstü vokal tekniği, geniş ses aralığı, farklı müzik türlerini bir araya getiren repertuvarı ve yıllara yayılan sahne kariyeriyle Türkiye’nin en önemli kadın sanatçıları arasında yer almaktadır. 1990’lı yılların başından itibaren Türk pop müziğinin dönüşümüne yön veren isimlerden biri olan sanatçı, 2003 yılında “Everyway That I Can” ile Eurovision Şarkı Yarışması’nı kazanarak Türkiye’ye yarışma tarihindeki ilk ve bugüne kadarki tek birinciliğini getirmiştir.

Müziğe olan ilgisi küçük yaşlarda başlayan Sertab Erener, profesyonel müzik eğitimi almak amacıyla İstanbul Belediye Konservatuvarı ve ardından Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı bünyesinde eğitim gördü. Klasik müzik ve opera üzerine aldığı eğitim, ilerleyen yıllarda onu Türk pop müziğinin teknik açıdan en güçlü vokallerinden biri hâline getirecek altyapıyı oluşturdu. Klasik Batı müziğinden popa, rock’tan elektronik müziğe ve akustik düzenlemelere kadar farklı türlerde rahatlıkla şarkı söyleyebilmesi, kariyerinin en belirgin özelliklerinden biri oldu.

Profesyonel kariyerinin en önemli dönüm noktalarından biri Sezen Aksu ile tanışmasıydı. Bir dönem Sezen Aksu’nun vokalistliğini yapan Erener, Türkiye’nin en önemli şarkı yazarlarından biriyle çalışarak sahne ve stüdyo konusunda büyük deneyim kazandı. Sezen Aksu’nun desteğiyle solo kariyerine hazırlanan sanatçı, 1992 yılında yayımladığı ilk albümü “Sakin Ol!” ile müzik dünyasına güçlü bir giriş yaptı. Albümdeki “Sakin Ol!”, “Aldırma Deli Gönlüm”, “Vurulduk”, “Suçluyum” ve “O, Ye” gibi parçalar büyük ilgi gördü.

1994 yılında yayımlanan “Lâ’l”, Sertab Erener’in yalnızca başarılı bir pop yıldızı değil, güçlü bir yorumcu olduğunu da ortaya koydu. Albümde yer alan “Sevdam Ağlıyor”, “Rüya”, “Mecbursun” ve albüme adını veren “Lâ’l” gibi eserler, sanatçının kariyerinin önemli parçaları arasına girdi. Özellikle “Lâ’l”, yıllar içerisinde Erener’in en özel yorumlarından biri olarak kabul edildi.

1997 tarihli “Sertab Gibi” ve 1999 yılında yayımlanan “Sertab Erener” albümleriyle kariyerindeki yükseliş devam etti. “İncelikler Yüzünden”, “Vur Yüreğim”, “Yanarım”, “Aşk”, “Zor Kadın” ve “Kumsalda” gibi şarkılar, 1990’ların sonu ve 2000’lerin başındaki Türk pop müziğinin en çok hatırlanan eserleri arasına girdi. Erener’in güçlü vokali kadar şarkı seçimlerindeki titizliği ve dönemin pop sound’unu farklı müzikal unsurlarla birleştirmesi de başarısında önemli rol oynadı.

Kariyerinin uluslararası ölçekteki en büyük dönüm noktası ise 2003 Eurovision Şarkı Yarışması oldu. Türkiye’yi “Everyway That I Can” adlı İngilizce şarkıyla temsil eden Sertab Erener, Letonya’nın Riga kentinde gerçekleştirilen finalde 167 puan toplayarak birinci oldu. Böylece Türkiye, 1975’ten beri katıldığı Eurovision’daki ilk şampiyonluğunu elde etti. Erener’in performansı, şarkının etnik motifleri modern pop altyapısıyla birleştiren düzenlemesi ve sahne koreografisi yarışmanın en unutulmaz performanslarından biri hâline geldi. Eurovision zaferinin ardından Sertab Erener’in uluslararası kariyeri önemli ölçüde genişledi. “No Boundaries” adlı İngilizce albümünü yayımlayan sanatçı, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde çalışmalar gerçekleştirdi. “Everyway That I Can” Avrupa listelerinde başarı yakalarken Erener, Türkiye dışındaki dinleyicilere ulaşan az sayıdaki Türk pop sanatçısından biri hâline geldi. Daha sonraki yıllarda da farklı uluslararası müzisyenlerle ortak çalışmalar gerçekleştirdi.

2000’li yıllar boyunca üretmeye devam eden Erener; Turuncu, Aşk Ölmez, Painted on Water, Rengârenk, Sade, Kırık Kalpler Albümü ve sonraki projeleriyle repertuvarını genişletti. Özellikle “Kendime Yeni Bir Ben Lazım”, “Bu Böyle”, “Rengârenk”, “İyileşiyorum”, “Koparılan Çiçekler”, “Açık Adres”, “Olsun” ve “Kime Diyorum” gibi parçalar farklı dönemlerde geniş kitlelere ulaştı. Böylece sanatçı, yalnızca 1990’ların yıldızı olarak kalmayıp sonraki kuşaklara da ulaşmayı başardı.

Sertab Erener’in müzikal kimliğini farklılaştıran en önemli özelliklerinden biri klasik müzik eğitimi ile popüler müzik deneyimini birleştirmesidir. Vokalinde güçlü göğüs sesinden kontrollü tizlere uzanan geniş bir kullanım alanına sahip olan sanatçı, teknik kapasitesini yalnızca yüksek notalara ulaşmak için değil, şarkıların dramatik yapısını güçlendirmek amacıyla kullanmaktadır. Bu nedenle stüdyo kayıtlarının yanı sıra canlı performanslarıyla da Türkiye’nin en güçlü vokalistlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Sanatçının kariyerinde Demir Demirkan ile gerçekleştirdiği çalışmalar da önemli bir yere sahiptir. İkili uzun yıllar boyunca birçok şarkıda birlikte çalışmış; Demirkan’ın besteci, söz yazarı ve prodüktör olarak katkıda bulunduğu eserler Sertab Erener’in özellikle 2000’li yıllardaki müzikal kimliğinin şekillenmesinde etkili olmuştur. Eurovision’u kazanan “Everyway That I Can” de bu yaratıcı ortaklığın en bilinen sonuçlarından biridir.

Erener, pop müziğin dışında farklı projelere yönelmekten de hiçbir zaman çekinmedi. Dünyaca tanınan gitarist Demir Demirkan ile gerçekleştirdiği çalışmaların yanı sıra, 2009 yılında gitarist Demir Demirkan ve dünyaca ünlü müzisyen Sabri Tulug Tırpan gibi isimlerin katkılarıyla şekillenen Painted on Water projesinde Anadolu türkülerini caz, blues ve çağdaş Batı müziği unsurlarıyla yeniden yorumladı. Bu tür projeler, sanatçının ticari pop müziğin ötesindeki müzikal arayışlarını ortaya koydu.

Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Sertab’ın Müzikali projesiyle kendi hayatını ve müzikal yolculuğunu sahneye taşıdı. Konser ile müzikal tiyatroyu bir araya getiren projede çocukluğundan konservatuvar yıllarına, Sezen Aksu’yla çalışmalarından solo kariyerine ve Eurovision zaferine kadar hayatının farklı dönemlerini şarkıları aracılığıyla anlattı. Proje, klasik bir konser formatının ötesine geçerek Erener’in onlarca yıllık kariyerini sahne üzerinde bütünlüklü bir hikâyeye dönüştürdü.

Sanatçı, Voice Male adlı a cappella topluluğuyla gerçekleştirdiği çalışmalar ve akustik projeleriyle de şarkılarının farklı yorumlarını dinleyicileriyle buluşturdu. Büyük orkestralarla gerçekleştirilen konserlerden yalnızca birkaç enstrümanın kullanıldığı akustik performanslara kadar oldukça farklı sahne formatlarında yer alması, onun vokal yeteneğinin ve repertuvarının genişliğini ortaya koymaktadır.

Sertab Erener’in Türk pop müziğindeki etkisi yalnızca hit şarkılarıyla ölçülmemektedir. 1990’larda Sezen Aksu ekolünden çıkarak kendi güçlü müzikal kimliğini oluşturması, klasik vokal tekniğini pop müziğine taşıması ve kariyerinin farklı dönemlerinde elektronik, rock, caz, akustik ve etnik unsurlarla deneyler yapması, sonraki kuşak kadın vokalistler için önemli bir referans oluşturmuştur.

Sahne performansları da sanatçının kariyerinin temel taşlarından biridir. Türkiye’nin en önemli konser salonları, festivalleri ve açık hava sahnelerinde binlerce kez dinleyicisiyle buluşan Erener; “Sakin Ol!”, “Aşk”, “Vur Yüreğim”, “İncelikler Yüzünden”, “Yanarım”, “Kendime Yeni Bir Ben Lazım”, “Bu Böyle”, “Rengârenk” ve “Everyway That I Can” gibi farklı dönemlerden hitlerini bir araya getiren geniş repertuvarıyla konserlerini sürdürmektedir.

Otuz yılı aşan profesyonel kariyerinde sayısız albüm, single, düet ve özel projeye imza atan Sertab Erener, bugün Türk pop müziğinin yaşayan en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. 1990’lardan günümüze değişen müzik trendlerine rağmen kendi kimliğini koruyabilmesi, yeni müzikal yaklaşımlara açık olması ve özellikle canlı performanslarındaki vokal gücü, kariyerinin uzun ömürlü olmasını sağlayan temel unsurlardır.

2003 Eurovision zaferiyle Türk müzik tarihine geçen Sertab Erener, yalnızca Türkiye’de milyonlarca kişinin hafızasında yer etmiş şarkılarıyla değil, Türk pop müziğini uluslararası sahnede temsil eden öncü sanatçılardan biri olmasıyla da özel bir konuma sahiptir. “Sakin Ol!” ile başlayan solo yolculuğundan “Everyway That I Can” ile gelen Avrupa şampiyonluğuna, “Rengârenk”ten akustik ve deneysel projelerine uzanan kariyeriyle Erener, farklı kuşakları aynı repertuvar etrafında buluşturmayı sürdüren Türk pop müziğinin en kalıcı ve etkili sanatçılarından biridir.