An Epic Symphony - Pentagram

Pentagram, yurt dışında kullandığı adıyla Mezarkabul, 1987 yılında İstanbul’da gitarist Hakan Utangaç ve davulcu Cenk Ünnü tarafından kurulan Türk heavy metal grubudur. Aynı yıl bas gitarist Tarkan Gözübüyük’ün katılmasıyla grubun uzun yıllar boyunca merkezinde yer alacak çekirdek kadro oluştu. Heavy metal müziğin Türkiye’de henüz oldukça sınırlı bir dinleyici kitlesine sahip olduğu yıllarda ortaya çıkan Pentagram, zaman içerisinde thrash ve speed metal köklerini Anadolu ve Mezopotamya müziklerinden aldığı melodilerle birleştirerek kendine özgü bir sound geliştirdi. Türkiye’nin en köklü ve etkili metal gruplarından biri kabul edilen topluluk, uluslararası yayınlarında başka gruplarla yaşanabilecek isim karışıklığını önlemek amacıyla Mezarkabul adını da kullanmaktadır.  

Pentagram, İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da verdiği ilk konserlerle metal dinleyicileri arasında hızla tanındı ve 1990 yılında kendi adını taşıyan ilk stüdyo albümü Pentagram’ı yayımladı. “Rotten Dogs” ve “Powerstage” gibi parçaların bulunduğu albümde speed ve thrash metal etkileri oldukça belirgindi. İlk albümün ardından 1992’de Trail Blazer yayımlandı. Nuclear Blast aracılığıyla Avrupa’da da dağıtılan albüm, grubun uluslararası metal çevrelerine ulaşmasındaki ilk önemli adımlardan biri oldu. “No One Wins the Fight” gibi çalışmalar grubun dönemin thrash metal anlayışını Anadolu’ya özgü bazı müzikal unsurlarla birleştirmeye başladığını gösteriyordu.  

Pentagram’ın kariyerindeki en büyük kırılma noktalarından biri 1997 yılında yayımlanan Anatolia oldu. Murat İlkan’ın vokali üstlendiği albümle birlikte grubun ilk iki albümündeki yoğun speed ve thrash metal anlayışı yerini daha melodik, progresif ve geleneksel Anadolu müziğinden güçlü biçimde beslenen bir heavy metal sound’una bıraktı. “Anatolia”, “Gündüz Gece”, “Dark Is the Sunlight”, “Give Me Something to Kill the Pain”, “1000 in the Eastland” ve “Sonsuz” gibi parçaların yer aldığı albüm, Pentagram’ın en önemli çalışmalarından biri hâline geldi. Türkiye’de yaklaşık 100 bin kopyalık satışa ulaşan Anatolia, Century Media aracılığıyla beş kıtada toplam 52 ülkede dağıtıldı ve grubun Türkiye dışındaki tanınırlığını önemli ölçüde artırdı.  

Anatolia sonrasında kaydedilen ve konser performanslarından oluşan Popçular Dışarı, Pentagram’ın güçlü canlı performans kimliğinin önemli kayıtlarından biri oldu. Grup daha sonra çalışmalarını uluslararası pazarda Mezarkabul adıyla sürdürerek Unspoken ve Bir albümlerini Atina’daki Sierra Studios’ta kaydetti. 2001 tarihli Unspoken İngilizce sözlü ve uluslararası metal sahnesine yönelik bir çalışma olurken, 2002’de yayımlanan Bir Türkçe sözleri ve Anadolu müziği etkileriyle grubun farklı yönünü öne çıkardı. “Bir”, “Bu Alemi Gören Sensin”, “Şeytan Bunun Neresinde” ve “Geçmişin Yükü” gibi çalışmalar Pentagram repertuvarının önemli parçaları arasına girdi.  

2003-2006 arasında faaliyetlerine kısa süre ara veren Pentagram, daha sonra yeniden bir araya geldi. 2007’de kuruluşunun 20. yılını Bostancı Gösteri Merkezi’nde verdiği özel konserle kutladı ve bu performans daha sonra 1987 adıyla CD ve DVD formatında yayımlandı. Vokalde Gökalp Ergen ve gitarda Metin Türkcan’ın bulunduğu kadroyla stüdyoya dönen grup, 2012 yılında MMXII albümünü yayımladı. Albüm, grubun klasik heavy metal kimliğini modern prodüksiyon teknikleri ve Anadolu melodileriyle birleştiren yeni döneminin önemli çalışmalarından biri oldu ve Headbang dergisi okuyucuları tarafından yılın albümü seçildi.  

Pentagram’ın tarihinde Ogün Sanlısoy, Murat İlkan, Gökalp Ergen, Demir Demirkan, Metin Türkcan, Tarkan Gözübüyük, Hakan Utangaç ve Cenk Ünnü gibi Türkiye rock ve metal sahnesinin önemli müzisyenleri yer aldı. Grup 2017’de 30. yılını kutlarken eski üyeleri Demir Demirkan, Ogün Sanlısoy ve Murat İlkan’ı yeniden bir araya getirerek Akustik albümünü yayımladı. Projenin gördüğü büyük ilginin ardından eski ve mevcut üyelerin birlikte sahne aldığı özel bir konser formatına geçildi; farklı dönemlerin vokalistleri kendi dönemlerine ait parçaları seslendirirken grubun önemli şarkılarında bütün kadro aynı sahnede buluştu.  

Grup, 9 Eylül 2022’de sekizinci stüdyo albümü Makina Elektrika’yı yayımladı. Albüm, Pentagram’ın farklı dönemlerinde yer alan müzisyenleri aynı üretim sürecinde buluşturan önemli projelerden biri oldu. “Bu Düzen Yıkılsın”, “Sur”, “Pride”, “Revenant”, “Sensiz” ve “Dünya” gibi çalışmaların yer aldığı albüm, grubun klasik heavy metal karakterini modern prodüksiyonlarla sürdürdüğü yeni dönemini temsil etti.  

Pentagram’ın müzikal gelişimi Türk metal tarihinde ayrı bir yere sahiptir. İlk albümlerdeki speed ve thrash metal ağırlığı zaman içerisinde klasik heavy metal, progresif rock ve Anadolu müziğinin makam, ritim ve enstrümanlarından beslenen daha özgün bir yapıya dönüştü. Özellikle Anatolia sonrasında ortaya çıkan bu yaklaşım, grubun yalnızca Batılı metal gruplarının Türkiye’deki bir karşılığı olarak değil, yerel müzik kültürünü heavy metal ile birleştiren kendine özgü bir grup olarak değerlendirilmesini sağladı.  

Pentagram kariyeri boyunca Türkiye’nin yanı sıra Avrupa’da çok sayıda konser verdi; Wacken, Sonisphere ve Rock’n Coke gibi büyük festivallerde yer aldı. Metallica, Slayer, Megadeth, Anthrax, Judas Priest, Accept, Manowar, Whitesnake, Alice in Chains ve Rammstein gibi dünya çapında tanınan rock ve metal gruplarıyla aynı festival programlarında sahne aldı. Bu uluslararası görünürlük, Pentagram’ın Türkiye sınırlarının dışında da tanınan Türk metal gruplarından biri hâline gelmesinde önemli rol oynadı.  

Bugün Pentagram; “Anatolia”, “Bir”, “Gündüz Gece”, “Lions in a Cage”, “Dark Is the Sunlight”, “Give Me Something to Kill the Pain”, “Sonsuz”, “Bu Alemi Gören Sensin” ve “For Those Who Died Alone” gibi eserleriyle tanınmaktadır. 1987’den günümüze uzanan kariyeri, değişen kadrolarına rağmen koruduğu müzikal kimliği ve Anadolu ile Mezopotamya müziğini heavy metal içerisinde kullanan özgün yaklaşımıyla Türk heavy metal tarihinin öncü ve en uzun soluklu gruplarından biri olarak müzik yaşamını sürdürmektedir.