Ozbi

Ozbi, gerçek adıyla Onur Dursun, Türk rap ve hip-hop sahnesinin kendine özgü anlatım diliyle öne çıkan rap sanatçısı, söz yazarı ve müzisyendir. 30 Ocak 1986 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelen Ozbi, Erzincan kökenli bir ailenin çocuğudur. Rap müziği yalnızca ritim ve kafiyeden oluşan bir tür olarak değil; şiir, edebiyat, toplumsal gözlem ve kişisel hikâyelerin anlatılabileceği güçlü bir ifade biçimi olarak ele alan sanatçı, özellikle edebi sözleri ve protest tavrıyla Türkçe rap içerisinde farklı bir konum edinmiştir.

Müzikle ve özellikle hip-hop kültürüyle genç yaşlarda tanışan Ozbi, yaklaşık 14 yaşından itibaren rap müzikle ilgilenmeye başladı. 2000’li yılların başında Türkçe rap henüz bugünkü geniş dinleyici kitlesine ulaşmamışken kendi sözlerini yazmaya ve kayıtlar almaya yöneldi. Bu dönemde sokak kültürü, yaşadığı çevre, toplumsal eşitsizlikler ve gençlik deneyimleri onun müzikal anlatımının temel kaynaklarını oluşturdu. Zaman içerisinde şiire ve edebiyata duyduğu ilgiyi rap tekniğiyle birleştirerek kendisine özgü bir söz yazım tarzı geliştirdi.

Ozbi’nin profesyonel kariyerinin önemli dönüm noktalarından biri 2014 yılında yayımladığı “Halk Edebiyatı” albümü oldu. Albümün adı dahi sanatçının rap müzik ile edebiyat arasında kurmak istediği ilişkinin güçlü bir göstergesiydi. Geleneksel anlatı biçimlerinden, sokak kültüründen ve modern kent yaşamından izler taşıyan çalışma; aşk, mücadele, yalnızlık, toplumsal adaletsizlik ve bireyin toplum içerisindeki konumu gibi temaları bir araya getirdi. Halk Edebiyatı, Ozbi’nin kendine özgü müzikal kimliğini daha geniş bir dinleyici kitlesine tanıttığı çalışmalarından biri oldu.

Kariyerinin en dikkat çekici projelerinden biri ise “Rakılı Live” serisi oldu. Ozbi’nin rap müziği canlı enstrümanlar ve güçlü kadın vokalleriyle buluşturduğu bu proje, klasik hip-hop konserlerinden farklı bir atmosfer ortaya çıkardı. Özellikle Gülce Duru ile gerçekleştirdiği performanslar büyük ilgi gördü. Rap vokalleri; piyano, gitar, yaylılar ve farklı akustik enstrümanlarla birleşirken ortaya hip-hop, alternatif müzik, caz ve meyhane kültürünün izlerini aynı sahnede taşıyan özgün bir sound çıktı.

Rakılı Live projesinin en önemli özelliklerinden biri, Ozbi’nin şarkılarını stüdyo kayıtlarının ötesinde yeniden yorumlamasıydı. Canlı enstrümanlarla oluşturulan daha organik düzenlemeler, sanatçının şiirsel sözlerini ön plana çıkardı. Projenin dijital platformlarda gördüğü yoğun ilgi, Ozbi’nin yalnızca geleneksel rap dinleyicisine değil; alternatif müzik, rock ve akustik müzik dinleyen daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağladı.

2018 yılında yayımlanan “Serserilik ve Şiir”, Ozbi’nin kariyerindeki bir diğer önemli çalışma oldu. Albümün isminde yer alan “serserilik” ve “şiir” kavramları, aslında sanatçının müzikal karakterinin iki temel tarafını yansıtmaktadır: bir tarafta sokağın doğrudan, sert ve özgür dili; diğer tarafta ise aşkı, yalnızlığı, mücadeleyi ve insan ilişkilerini anlatan şiirsel bir dünya. Bu iki yaklaşımı aynı şarkı içerisinde bir araya getirebilmesi, Ozbi’yi Türkçe rap sahnesindeki birçok isimden ayıran temel özelliklerden biri hâline geldi.

Ozbi’nin repertuvarında “Asi”, “Geceyi Anlatmış”, “Bahar Yanmadan Gel”, “Sana Sormadım”, “Kalbine Sor”, “Gökyüzü”, “Yıldız Tozu”, “Hadi Gittik” ve farklı dönemlerde yayımladığı çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Özellikle Asi, sanatçının protest ve toplumsal yönünü temsil eden eserlerinden biri olarak geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı. Şarkılarında zaman zaman bireysel bir aşk hikâyesinden hareket ederken birkaç dize içerisinde toplumsal meselelerden, özgürlük arayışından veya şehir hayatının yarattığı sıkışmışlıktan söz edebilmesi, Ozbi’nin karakteristik anlatım biçimlerinden biridir.

Sanatçının müziğini yalnızca klasik rap veya hip-hop başlığı altında değerlendirmek de yeterli değildir. Ozbi’nin çalışmalarında alternatif hip-hop, protest rap, spoken word, caz, akustik müzik ve Anadolu müziğinin çeşitli etkilerine rastlanmaktadır. Geleneksel hip-hop beat’lerinin yanında piyano, gitar, kontrbas, yaylı ve perküsyon gibi canlı enstrümanlara yer vermesi, özellikle konser performanslarında müziğine farklı bir karakter kazandırmaktadır.

Söz yazarlığı ise Ozbi’nin sanatçı kimliğinin merkezinde bulunmaktadır. Şarkılarında yoğun biçimde şiirsel imgeler, metaforlar, hikâye anlatımı ve sokak dili kullanır. Aşk ve ayrılık gibi kişisel konuları işlerken bile anlatısını çoğu zaman toplumsal bir çerçeveye taşır. Özgürlük, adalet, sınıfsal farklılıklar, kent yaşamı, yalnızlık, isyan, dayanışma ve bireyin kendisiyle hesaplaşması, eserlerinde tekrar tekrar karşılaşılan temalar arasındadır.

Bu yaklaşım, Ozbi’nin Türkiye’deki protest rap geleneğiyle güçlü bir bağ kurmasını sağlamıştır. Ancak sanatçı, politik ve toplumsal anlatıyı doğrudan sloganlaştırmak yerine çoğu zaman kişisel hikâyeler ve edebi imgeler üzerinden kurmayı tercih etmektedir. Bu nedenle şarkıları hem rap dinleyicileri hem de şiir ve alternatif müzikle ilgilenen dinleyiciler tarafından benimsenmiştir.

Ozbi’nin kariyerinin önemli unsurlarından biri de canlı performanslarıdır. Geleneksel DJ-MC formatının dışına çıkan konserlerinde canlı müzisyenlerden oluşan geniş bir ekiple sahne alabilen sanatçı, şarkılarını stüdyo versiyonlarından farklı düzenlemelerle yorumlamaktadır. Rap bölümlerinden akustik pasajlara, yüksek enerjili parçalardan daha sakin ve şiirsel bölümlere geçen konserleri, hikâye anlatımı üzerine kurulu bütünlüklü bir performans niteliği taşımaktadır.

Türkiye’nin İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Eskişehir ve birçok farklı şehrinde konserler veren Ozbi; üniversite festivallerinden büyük açık hava etkinliklerine, alternatif müzik festivallerinden konser salonlarına kadar farklı sahnelerde dinleyicileriyle buluşmuştur. Yurt dışındaki Türkçe müzik dinleyicilerine yönelik konserlerle de kitlesini Türkiye sınırlarının ötesine taşımıştır.

Dijital müzik platformlarının yükselişiyle birlikte Ozbi’nin eski ve yeni çalışmaları yeni kuşak dinleyiciler tarafından da keşfedildi. Özellikle canlı performans kayıtlarının YouTube ve dijital müzik servislerinde yayılması, sanatçının geniş kitlelere ulaşmasında önemli rol oynadı. Rakılı Live performanslarının oluşturduğu kendine özgü atmosfer, Ozbi isminin alternatif hip-hop çevrelerinin dışına çıkmasını sağlayan önemli faktörlerden biri oldu.

Kariyeri boyunca popüler müzik akımlarına tamamen uyum sağlamak yerine kendi anlatım biçimini korumayı tercih eden Ozbi, rap ile şiir arasındaki sınırı bulanıklaştıran sanatçılardan biri olarak dikkat çekmektedir. Sokak kültüründen aldığı doğrudanlığı edebiyatla, hip-hop ritimlerini canlı enstrümanlarla, kişisel hikâyeleri ise toplumsal meselelerle bir araya getiren yaklaşımı onun müzikal kimliğinin temelini oluşturmaktadır.

Bugün Ozbi, Türkçe rap sahnesinin özgün söz yazarlarından ve canlı performans sanatçılarından biri olarak üretimini sürdürmektedir. Halk Edebiyatı ile belirginleşen edebi rap anlayışı, Rakılı Live ile geliştirdiği canlı müzik yaklaşımı ve Serserilik ve Şiir gibi çalışmalarındaki güçlü hikâye anlatımı sayesinde kendisine sadık ve farklı müzik türlerinden beslenen geniş bir dinleyici kitlesi oluşturmuştur. Şiir, rap, sokak kültürü ve toplumsal anlatıyı aynı müzikal dünyada buluşturan Ozbi, Türk alternatif hip-hop sahnesinin kendine has isimlerinden biri olarak kariyerine devam etmektedir.