Perran Kutman (doğum adı Perran Kanat, d. 30 Kasım 1949, Aksaray, İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusudur. Özellikle komedi alanındaki karakter oyunculuğu, doğal üslubu ve farklı kuşakların hafızasında yer eden rolleriyle Türk tiyatro ve televizyon tarihinin en tanınmış oyuncularından biri hâline gelmiştir. Kariyeri 1960’ların ikinci yarısından günümüze uzanan Kutman; Gırgıriye’nin Sabahat’ı, Perihan Abla’nın Perihan’ı, Şehnaz Tango’nun Şehnaz’ı ve Hayat Bilgisi’nin Afet Öğretmen’i gibi Türk popüler kültüründe kalıcı yer edinmiş karakterleri canlandırmıştır.  

İstanbul’un Aksaray semtinde dünyaya gelen Perran Kutman, sanat eğitimini İstanbul Belediyesi Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nde aldı. Profesyonel tiyatro kariyerine 1967 yılında Ulvi Uraz Tiyatrosu’nda başladı. Kutman, daha sonraki yıllarda Ulvi Uraz’ın kendisine sahne disiplinini ve tiyatroya duyulması gereken saygıyı öğreten önemli bir isim olduğunu anlatmıştır. 1969’da Nisa Serezli’nin, 1973’te Sezer Sezin’in tiyatro topluluklarında, 1980’de ise Miyatro’da çalışarak profesyonel sahne deneyimini geliştirdi.  

Tiyatrodaki deneyiminin ardından Yeşilçam’a geçen Kutman, 1970’li yılların başından itibaren sinema filmlerinde rol almaya başladı. Kaynaklar ilk filmi konusunda küçük tarih/yapım farklılıkları gösterse de kariyerinin erken döneminde Şehvet Kurbanı gibi yapımlarda yer aldığı, ardından dönemin önemli komedi filmlerinin kadrolarına katıldığı görülmektedir. Özellikle 1970’lerin ortalarından itibaren Yeşilçam’ın en yoğun çalışan karakter oyuncularından biri oldu.  

Perran Kutman’ın Yeşilçam döneminde yer aldığı filmler arasında Salak Milyoner, Köyden İndim Şehire, Mavi Boncuk, Hababam Sınıfı, Her Gönülde Bir Aslan Yatar, Aslan Bacanak, Sivri Akıllılar, Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor ve Ne Olacak Şimdi gibi Türk sinemasının çok bilinen yapımları bulunmaktadır. Kemal Sunal, Münir Özkul, Adile Naşit, Zeki Alasya, Metin Akpınar, Şener Şen ve Müjdat Gezen gibi dönemin önemli oyuncularıyla aynı projelerde yer alması, onu Yeşilçam komedisinin tanınan kadın oyuncularından biri hâline getirdi.  

Kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri ise Gırgıriye oldu. 1981 tarihli filmde canlandırdığı Sabahat karakteri, Perran Kutman’ın sinema kariyeriyle en fazla özdeşleşen rollerinden biri hâline geldi. Kutman daha sonra Gırgıriye’de Şenlik Var, Gırgıriye’de Cümbüş Var ve Gırgıriye’de Büyük Seçim gibi devam filmlerinde de yer aldı. Serinin Roman mahallesi atmosferi, müzikleri, karakterleri ve komedi anlayışı geniş bir izleyici kitlesine ulaşırken Sabahat karakteri de Kutman’ın oyunculuk kariyerinin simgelerinden biri oldu.  

1980’lerin ikinci yarısında Perran Kutman’ın kariyeri sinemadan televizyona doğru önemli bir dönüşüm geçirdi. 1986 yılında başlayan Perihan Abla, yalnızca Kutman’ın değil Türk televizyon tarihinin de dönüm noktası kabul edilen yapımlardan biri oldu. Dizide canlandırdığı yardımsever, güçlü, dobra ve mahallesindeki insanların sorunlarıyla ilgilenen Perihan karakteri izleyiciden büyük ilgi gördü. Yapım önce TRT 2’de yayımlandı, gördüğü yoğun ilginin ardından TRT 1’e taşındı. Dizinin çekildiği Kuzguncuk ile yapım arasında öylesine güçlü bir bağ oluştu ki bölgede bir sokağa daha sonra “Perihan Abla Sokağı” adı verildi.  

Perihan Abla’nın ardından Perran Kutman televizyon kariyerini farklı karakterlerle sürdürdü. Kızlar Yurdu gibi yapımların ardından 1994 yılında başlayan Şehnaz Tango, kariyerinin bir başka önemli televizyon projesi oldu. Kutman’ın başrolünü üstlendiği dizi, 1990’ların Türk televizyonunun sevilen yapımlarından biri hâline geldi. Kutman burada aile yaşamı, aşk ve günlük hayatın sorunları arasında ayakta duran güçlü bir kadın karakteri canlandırarak Perihan Abla’dan farklı bir televizyon karakteri ortaya koydu.  

2000’li yıllara gelindiğinde Kutman Üzgünüm Leyla gibi projelerin ardından kariyerinin yeni kuşaklar tarafından da tanınmasını sağlayacak Hayat Bilgisi dizisiyle ekranlara döndü. Dizide canlandırdığı Afet Güçverir, yani izleyicinin hafızasındaki adıyla “Afet Hoca”, oyuncunun en ikonik karakterlerinden biri oldu. İdealist, öğrencilerini koruyan, otoriter görünmesine rağmen son derece şefkatli bir lise öğretmenini canlandıran Kutman, bu rolle 1980’lerde Perihan Abla ile kendisini tanıyan kuşağın yanı sıra 2000’lerde büyüyen genç izleyiciler arasında da büyük popülerlik kazandı. SinemaTürk kayıtlarında Hayat Bilgisi 2003 başlangıçlı yapımları arasında yer almaktadır.  

Kutman’ın daha sonraki televizyon çalışmaları arasında Deli Saraylı, Canımın İçi ve 2014 yılında yayımlanan Ah Neriman bulunmaktadır. Böylece 1970’lerin Yeşilçam izleyicisinden 1980’lerin TRT kuşağına, 1990’ların özel televizyon izleyicisinden 2000’lerin genç kuşağına kadar birbirinden oldukça farklı dönemlerde geniş kitlelere ulaşmayı başaran az sayıdaki Türk oyuncudan biri oldu.  

Perran Kutman’ın tiyatroyla ilişkisi ise kariyerinin temelini oluşturmasına rağmen uzun süre farklı bir yönde ilerledi. 1967’de başlayan profesyonel tiyatro kariyerinde Ulvi Uraz, Nisa Serezli ve Sezer Sezin gibi önemli tiyatro insanlarıyla çalışan sanatçı, 1980’de Miyatro bünyesinde çalışmalar gerçekleştirdi. Kaynaklarda uzun yıllar boyunca son büyük tiyatro çalışması olarak 1987 tarihli Artiz Mektebi gösteriliyordu.  

Bu uzun aranın ardından 2026 yılında Perran Kutman için son derece önemli bir gelişme yaşandı: Gırgıriye ile yeniden tiyatro sahnesine döndü. Müjdat Gezen’in yazıp yönettiği Gırgıriye Müzikali, Yeşilçam döneminin ünlü Gırgıriye dünyasını büyük ölçekli bir müzikal prodüksiyon olarak yeniden sahneye taşıdı. Kutman, Müjdat Gezen’in kendisinden projeye katılmasını istemesinin ardından yapımın başrollerinden birini üstlendi. Güncel haberlerde bu dönüş “46 yıl sonra tiyatro sahnesinde” şeklinde duyuruldu.  

Yeni Gırgıriye Müzikali, Perran Kutman’ın kariyerinde ayrıca sembolik bir önem taşımaktadır. Çünkü sanatçı 1980’lerde Gırgıriye filmlerinin en unutulmaz karakterlerinden Sabahat ile büyük ün kazanmışken, onlarca yıl sonra aynı kültürel mirasın yeni sahne uyarlamasında yeniden yer almaktadır. Böylece yapım, yalnızca yeni bir tiyatro projesi değil, Kutman’ın kariyerinin farklı dönemlerini birbirine bağlayan bir çalışma niteliği taşımaktadır.  

Müjdat Gezen’in hem senaryosunu yazdığı hem de yönettiği prodüksiyonda Perran Kutman, Müjdat Gezen ve Gülben Ergen başrolleri paylaşmaktadır. Kadroda ayrıca Ceyhun Fersoy, Günay Karacaoğlu, Şeyla Halis, Melih Ekener, Fatih Dokgöz, Bilal Çatalçekiç, Barış Taşkın ve çok sayıda oyuncu yer almaktadır. Anadolu Ateşi’nin koreografileri ve canlı orkestrayla hazırlanan yapım, klasik Gırgıriye atmosferini çağdaş ve büyük ölçekli bir müzikal formatında yeniden yorumlamaktadır.  

Özel yaşamında Perran Kutman, 1970’lerde tiyatro ve sinema oyuncusu Hüseyin Kutman ile evlendi ve sanat yaşamında tanındığı “Kutman” soyadını bu evlilikten aldı. Çift daha sonra ayrıldı. Kutman daha sonra müzisyen Koral Sarıtaş ile evlendi. Kaynaklarda ilk evliliğinin başlangıç ve bitiş yılı konusunda küçük farklılıklar bulunsa da Hüseyin Kutman’dan sonra Koral Sarıtaş ile evlendiği konusunda kaynaklar örtüşmektedir.  

Yaklaşık altmış yıla yaklaşan profesyonel oyunculuk geçmişiyle Perran Kutman, Türk eğlence tarihinin farklı dönemlerini birbirine bağlayan özel isimlerden biridir. Gırgıriye’de Sabahat, Perihan Abla’da Perihan, Şehnaz Tango’da Şehnaz ve Hayat Bilgisi’nde Afet Öğretmen gibi birbirinden farklı fakat geniş kitleler tarafından benimsenmiş karakterlere hayat vermesi, kariyerinin en ayırt edici özelliklerinden biridir. Tiyatro kökenini Yeşilçam komedisiyle, ardından televizyon oyunculuğuyla birleştiren Kutman, 2026’da Gırgıriye Müzikali ile yeniden canlı sahneye dönerek sanat yaşamında yeni bir dönem başlatmıştır.