Can Gox & Eray Gümüş - Üniversiteye Dönüş Konseri

Can Gox, gerçek adıyla Can Neşet Göksun, Türk blues, blues rock ve alternatif rock sahnesinin karakteristik vokallerinden; şarkıcı, söz yazarı, besteci ve müzisyendir. Müziğini çoğu zaman “Anadolu Blues” olarak tanımlayan sanatçı, Amerikan blues ve rock geleneğini Anadolu ezgileri, türküler, arabesk ve Türkçe sözlü müziğin güçlü melodik mirasıyla bir araya getirir. Kalın, pürüzlü ve kolay ayırt edilen vokali nedeniyle zaman zaman Cem Karaca ile karşılaştırılan Can Gox; özellikle “Haydar Haydar”, “Yalnızım Ben”, “Drama Köprüsü”, “Dal Goncayı Bir Sabah”, “Unutama Beni”, “İçimde Ölen Biri”, “Senden Vazgeçmem” ve “Ah Bir Ataş Ver” yorumlarıyla geniş kitlelere ulaşmıştır. 2011 yapımı Kaybedenler Kulübü filminin müzikleri ise uzun yıllardır sahnelerde çalışan Gox’un ülke çapında tanınmasındaki en önemli dönüm noktalarından biri olmuştur.

Can Gox’un doğum yılı güvenilir profesyonel biyografilerde 1976 olarak verilmektedir. Bazı müzik veri tabanlarında 18 Temmuz 1976 tarihi yer alsa da gün ve ay bilgisi güçlü bir birincil kaynakla doğrulanamadığından kesin doğum tarihi olarak vermek yerine 1976 doğumlu olduğunu belirtmek daha sağlıklıdır. Müziğe ilkokul yıllarında ilgi duymaya başlayan Gox, lise döneminde okul orkestrasının yanı sıra çeşitli gruplarda gitarist ve vokalist olarak görev aldı. Henüz 16 yaşındayken profesyonel olarak sahneye çıkmaya başlaması, uzun yıllar sürecek canlı performans kariyerinin oldukça erken yaşta şekillendiğini gösterir.  

Gençlik yıllarında özellikle blues ve cazla ilgilenen Can Gox, bu alanlarda aldığı eğitimle müzikal altyapısını geliştirdi. Kaynaklarda caz ve blues eğitimi için burs kazandığı, daha sonra İstanbul Bilgi Üniversitesi Jazz Bölümü çevresinde eğitim aldığı belirtilmektedir. Ardından Blues Mobil grubuna katılarak İstanbul’un çeşitli canlı müzik mekânlarında sahne almaya başladı. Bu dönem Gox’un blues repertuvarını, gitar ve vokal birlikteliğini ve canlı performans deneyimini geliştirdiği erken profesyonel yılları oluşturdu.  

Can Gox’un kariyer çizgisini sıra dışı kılan gelişmelerden biri, 1990’ların sonunda müzikten uzun süre uzaklaşmasıdır. Profesyonel sahne çalışmalarına ara veren sanatçı yaklaşık 12 yıl boyunca kurumsal iş hayatında çalıştı. Ancak müzikle bağını tamamen koparmadı; belirli dönemlerde Blues Mobil ile sahneye çıkmayı ve bireysel çalışmalarını sürdürdü. Bu uzun ara nedeniyle Can Gox’un geniş kitleler tarafından tanınması, müzisyenlik geçmişi oldukça eski olmasına rağmen 2010’ların başında gerçekleşti.  

Bu dönüşümün merkezinde Kaybedenler Kulübü bulunur. Tolga Örnek’in yönettiği, Nejat İşler ve Yiğit Özşener’in başrollerini paylaştığı 2011 yapımı filmin müziklerinde Can Gox önemli rol üstlendi. Filmin soundtrack’inde Gox’un seslendirdiği “Wrong Side of the Road”, “Melancholy Man” ve Gülce Duru ile birlikte söylediği “My Woman” gibi parçalar yer aldı. Film geniş bir kült izleyici kitlesine ulaşırken müzikleri de yapımın atmosferinin önemli parçalarından biri hâline geldi. Böylece yıllardır İstanbul’un blues sahnesinde bilinen Can Gox, çok daha geniş bir dinleyici tarafından keşfedildi.  

Kaybedenler Kulübü ile oluşan görünürlüğün ardından Can Gox’un müziği televizyon dizilerinde de sıkça duyulmaya başladı. Özellikle Kuzey Güney, Şubat ve daha sonra Poyraz Karayel gibi yapımlar, sanatçının şarkılarının farklı kitlelere ulaşmasında etkili oldu. Gox’un kendi anlatımına göre Şubat dizisinde kullanılan çalışmaları önemli ölçüde dikkat çekmiş, daha önce Kuzey Güney’de yer alan müzikleri de dinleyici kitlesini genişletmişti.

2012-2013 dönemindeki bu ivmenin ardından Can Gox, ilk büyük solo albümü “Yalnızım Ben”i 2013 yılında yayımladı. Sarı Ev etiketiyle çıkan albüm, sanatçının Anadolu blues olarak tanımladığı müzikal yaklaşımın en kapsamlı örneği oldu. Albümde özgün besteler ile geleneksel ve daha eski dönemlerden eserlerin yeniden yorumları bir arada bulunuyordu. “Yalnızım Ben”, “Sorma”, “İnanmazsın”, “Asla Bırakma”, “Drama Köprüsü”, “Rüzgar” ve Ömer Hayyam’dan hareketle hazırlanan “Dal Goncayı Bir Sabah” albüm repertuvarının öne çıkan parçaları arasındaydı.  

Albümün en çok tanınan yorumlarından biri “Haydar Haydar” oldu. Nesîmî’ye atfedilen sözleriyle Türk halk ve tasavvuf müziği repertuvarının önemli eserlerinden biri olan “Haydar Haydar”, Can Gox’un sesinde blues ve rock unsurlarıyla yeniden şekillendi. Gox’un Anadolu Blues yaklaşımını anlamak için bu yorum özellikle önemlidir: Geleneksel eserin melodik ve sözlü kimliği korunurken vokal tavrı, gitar tonları ve modern düzenleme blues-rock dünyasına yaklaşır.  

Benzer bir yaklaşım “Drama Köprüsü” gibi anonim halk ezgilerinde de görülür. Can Gox, türküleri modernleştirirken onları tamamen elektronik veya pop bir forma taşımak yerine blues’un ağır temposu ve rock gitarlarının dramatik yapısıyla yeniden yorumlar. Bu nedenle repertuvarında Neşet Ertaş, Nesîmî, Ömer Hayyam gibi Anadolu ve tasavvuf kültürüyle ilişkilendirilen kaynaklarla blues ve rock geleneği doğal biçimde yan yana gelebilir.  

“Dal Goncayı Bir Sabah” ise Can Gox’un kariyerinde televizyon dizileriyle özdeşleşen çalışmalarından biri hâline geldi. Parça Şubat dizisiyle dinleyiciye ulaştı; daha sonra Poyraz Karayel’in 27. bölümünde de kullanıldı. Bu tekrar eden televizyon kullanımları, şarkının Can Gox repertuvarının en bilinen eserlerinden biri olmasına katkı sağladı.

2016 yılında Can Gox, Türk popüler müziğinin klasikleşmiş eserlerinden “Unutama Beni”yi yeniden yorumladı. Şemi Diriker imzalı ve Esmeray’ın yorumuyla hafızalara yerleşen eser, Gox’un karanlık blues-rock vokaliyle farklı bir karakter kazandı. Düzenlemeyi Alper Atakan üstlendi. Parçanın aynı dönemde Bodrum Masalı dizisinde kullanılması da yeni kuşak dinleyicilerin Gox’un repertuvarıyla tanışmasına katkı sağladı. Şarkının video klibinde Celil Nalçakan’ın başrolde yer alması da çalışmanın dikkat çeken ayrıntılarındandı.  

2017’de bu kez Ahmet Kaya’nın “İçimde Ölen Biri” eserini yorumladı. Ardından 2018 yılında sözleri Ali Tekintüre’ye ait “Senden Vazgeçmem”, 2019’da anonim Ege türküsü “Ah Bir Ataş Ver” ve 2020’de “Ah Be Ah” yayımlandı. Böylece Can Gox’un diskografisinde yalnızca kendi şarkıları değil, Türk müzik tarihinin farklı dönem ve türlerinden eserlerin blues-rock yorumları giderek daha güçlü bir yer edinmeye başladı.  

2021’de Çelik Erişçi’nin “İçim Sızlıyor” eserini Çelik Şarkıları projesi kapsamında seslendiren Gox, aynı yıl “Severek Ayrılanlar” çalışmasını yayımladı. 2022’de ise kendi söz ve bestesini taşıyan “Bile Bile” dinleyiciyle buluştu. Aynı dönemde Yeni Türkü’nün eserlerinin farklı sanatçılar tarafından yeniden yorumlandığı Yeni Türkü Zamansız projesinde “Eyvallah” ile yer aldı. Bu çalışmalar Can Gox’un repertuvarının folk, arabesk, pop, rock ve blues arasında dolaşan geniş yapısını sürdürdüğünü gösterdi.  

Can Gox’un diskografisindeki önemli iş birliklerinden biri de Hey! Douglas ile “Deterjan” oldu. 2019’da yayımlanan çalışma, Can Gox’un blues temelli vokalini elektronik, psychedelic ve Anadolu motiflerini kullanan Hey! Douglas prodüksiyonuyla birleştirdi. Böylece sanatçının geleneksel rock-blues çizgisinden farklı elektronik düzenlemelere de uyum sağlayabildiği görüldü.  

Uzun süre single ağırlıklı ilerleyen Can Gox, 2024 yılında ikinci stüdyo albümü “DEM”i yayımladı. Albüm, 2013 tarihli Yalnızım Benden yaklaşık on bir yıl sonra gelen kapsamlı stüdyo çalışması oldu. DEM içerisinde “Sorma”, “Dağlar”, “Serseri”, “Yalan Da Olsa”, “Kol Düğmeleri”, “Leylim Ley”, “Ağla Ağla”, “Deli Eylül”, “Islak Islak” ve “Ben Ne Yangınlar Gördüm” gibi parçalar yer aldı.  

DEM, Can Gox’un kariyerinin temel fikrini yeniden özetleyen bir proje niteliğindedir. Sanatçı burada da farklı dönemlerin önemli eserlerini kendi vokal ve düzenleme dünyasında bir araya getirir. Barış Manço’nun “Kol Düğmeleri”, Cem Karaca’nın “Islak Islak”, Zülfü Livaneli’nin “Leylim Ley” gibi Türk müzik hafızasında güçlü yeri bulunan eserleri Can Gox’un blues-rock yaklaşımıyla yeniden yorumlanır. Albümde aynı zamanda “Ben Ne Yangınlar Gördüm” ve “Deli Eylül” gibi parçalar da bulunur.

Can Gox’un müziğinin en belirgin unsuru şüphesiz vokalidir. Kalın, pürüzlü ve zaman zaman neredeyse konuşma ile şarkı söyleme arasında ilerleyen sesi, özellikle blues repertuvarında güçlü bir dramatik etki oluşturur. Vokal karakteri nedeniyle Cem Karaca ile sık sık karşılaştırılmış olsa da Gox’un müziği doğrudan Anadolu rock’ın tekrarı değildir. Blues armonileri, Amerikan blues-rock geleneği, caz geçmişi ve Anadolu sözlü müzik kültürü aynı yapı içerisinde bulunur. Sanatçının kendi müziğini “Anadolu Blues” olarak adlandırmasının temelinde de bu sentez vardır.  

Can Gox’un yorumculuğunda acı, yalnızlık, kayıp ve iç hesaplaşma özellikle güçlüdür. “Yalnızım Ben”, “Unutama Beni”, “İçimde Ölen Biri” ve “Senden Vazgeçmem” gibi parçaların birbirinden farklı dönemlere ve bestecilere ait olmasına rağmen Gox repertuvarında doğal biçimde yan yana gelebilmesinin nedeni de bu ortak duygusal eksendir. Sanatçı, farklı kaynaklardan gelen eserleri kendi vokal karakterinden geçirerek bütünlüklü bir konser repertuvarına dönüştürür.

Can Gox aynı zamanda yoğun bir canlı performans sanatçısıdır. Kariyerinin başlangıcındaki Blues Mobil günlerinden itibaren İstanbul’un bar ve kulüplerinde sahne alan sanatçı, Kaybedenler Kulübü sonrasındaki dönemde Türkiye’nin çok sayıda şehrindeki konser mekânları ve festivallerde dinleyiciyle buluştu. Zeytinli Rock Festivali gibi geniş katılımlı organizasyonlardan Dorock XL, Moda Kayıkhane, Hayal Kahvesi ve 6:45 KK gibi canlı müzik sahnelerine kadar farklı ölçeklerde performanslar gerçekleştirdi.  

Konserlerinde yalnızca kendi bestelerini değil, kariyeri boyunca yeniden yorumladığı eserleri de seslendirmesi Can Gox’un sahne karakterinin önemli parçasıdır. Bu nedenle bir Can Gox konserinde blues standardını çağrıştıran bir parçanın ardından Anadolu türküsü, Cem Karaca veya Ahmet Kaya yorumu ve sonrasında kendi bestelerinden biri gelebilir. Bu geçişken repertuvar, “Anadolu Blues” tanımının canlı performanstaki karşılığını oluşturur.

Kaybedenler Kulübü ile Can Gox arasındaki ilişki de yıllar içerisinde devam etti. Film ve soundtrack’in kült statüsü nedeniyle Gox, farklı dönemlerde Kaybedenler Kulübü temalı konser ve etkinliklerde yeniden sahne aldı. 2025’te Ankara’da gerçekleştirilen BirFilmBirKonser formatında önce Kaybedenler Kulübü gösterilmiş, ardından Can Gox konseri düzenlenmiştir. Bu durum filmin, Gox’un kariyerindeki öneminin gösteriminden yıllar sonra da sürdüğünü ortaya koymaktadır.

Uluslararası sahnelerde de konserler veren Can Gox, Avrupa başta olmak üzere Türkiye dışındaki Türkçe müzik dinleyicileriyle buluşmuştur. Londra gibi şehirlerde düzenlenen konserleri, sanatçının özellikle Türkiye dışında yaşayan dinleyiciler arasında da karşılık bulduğunu göstermektedir.  

Can Gox’un Türk müzik sahnesindeki yeri, yalnızca blues yapan bir vokalist olmasından kaynaklanmaz. Onu farklılaştıran temel özellik, blues’u Türkiye’nin müzikal hafızasıyla bir araya getirmesidir. Türküler, arabesk ve klasikleşmiş popüler müzik eserleri onun yorumunda blues gitarları, ağır ritimler ve karakteristik vokalle başka bir forma dönüşür. Bu yaklaşım, Anadolu rock’ın tarihsel mirasıyla bağlantı kurmasına rağmen doğrudan aynı tür içerisinde kalmayan farklı bir müzikal alan yaratmıştır.

Can Gox, 16 yaşında başlayan sahne deneyiminden Blues Mobil yıllarına, yaklaşık 12 yıllık kurumsal hayat arasından Kaybedenler Kulübü ile gelen büyük dönüşüne; Yalnızım Ben ve DEM albümlerinden “Haydar Haydar”, “Drama Köprüsü”, “Dal Goncayı Bir Sabah”, “Unutama Beni”, “İçimde Ölen Biri” ve “Senden Vazgeçmem” gibi yorumlarına uzanan sıra dışı bir kariyere sahiptir. Blues, rock, caz ve Anadolu müziğini kendine özgü vokaliyle buluşturan sanatçı, eski eserleri yalnızca tekrar seslendirmek yerine kendi müzikal karakteri içerisinde yeniden kurmasıyla tanınmaktadır. Yıllara yayılan konser kariyeri ve “Anadolu Blues” olarak tarif ettiği yaklaşımıyla Can Gox, Türkiye’de blues ile yerel müzik geleneği arasında güçlü bir köprü kuran özgün yorumculardan biri olarak çalışmalarını sürdürmektedir.