Büyük Ev Ablukada: Defansif Dizayn

Büyük Ev Ablukada, Türkiye alternatif müzik sahnesinin en özgün ve etkili topluluklarından biridir. 2008 yılında İstanbul’da temelleri atılan grup; alternatif rock, indie rock, psychedelic rock, elektronik müzik ve akustik folk gibi farklı türleri kendine özgü bir anlatım diliyle bir araya getirmesiyle tanınır. Geleneksel grup anlayışının dışında geliştirdiği kolektif yapısı, sahne isimleri kullanan üyeleri, alışılmışın dışındaki şarkı sözleri ve teatral konserleriyle Büyük Ev Ablukada, 2010’lu yıllarda Türkiye’de yükselen bağımsız müzik hareketinin sembol gruplarından biri hâline gelmiştir.

Grubun temelleri Bartı (Bartunç Şen) ve Afordisman Salihins (Cem Yılmazer) tarafından atıldı. Zaman içerisinde kolektife farklı müzisyenlerin katılmasıyla Büyük Ev Ablukada genişledi. Grup üyelerinin gerçek isimleri yerine farklı sahne isimleri kullanması, Büyük Ev Ablukada’nın oluşturduğu alternatif dünyanın önemli parçalarından biri oldu. Canavar Banavar, Afordisman Salihins, Bartı, Gelicem Nerdesin?, Bası Barış, Gülinler, Galvaniz Gelbiraz ve farklı dönemlerde kullanılan diğer isimler, grubun kendine has mizahının ve kolektif kimliğinin bir parçası hâline geldi.

Büyük Ev Ablukada’nın ortaya çıktığı dönem, Türkiye’deki bağımsız müzik sahnesinin önemli bir dönüşüm yaşadığı yıllara denk gelmektedir. Büyük plak şirketlerinin belirleyici olduğu geleneksel müzik endüstrisinin dışında üretim yapan yeni gruplar; internet, bağımsız konser mekanları ve festivaller aracılığıyla kendi dinleyici kitlelerini oluşturmaya başlamıştı. Büyük Ev Ablukada da bu hareketin en dikkat çekici temsilcilerinden biri oldu. Grup, özellikle İstanbul’un bağımsız kültür-sanat çevresinde verdiği küçük konserlerden kulaktan kulağa yayılarak geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.

Grubun ilk döneminin en önemli özelliği akustik performanslarıydı. Gitar, vokal ve minimal enstrümantasyon üzerine kurulan bu konserlerde şarkılar çoğu zaman seyirciyle oldukça yakın bir ortamda seslendiriliyordu. Büyük Ev Ablukada’nın konser anlayışı daha ilk yıllardan itibaren klasik bir “grup sahneye çıkar ve şarkılarını çalar” formatından ayrıldı. Mizah, doğaçlama, seyirciyle diyalog ve performans sanatı konserlerin önemli parçaları hâline geldi.

2012 yılında yayımlanan Full Faça, Büyük Ev Ablukada’nın ilk stüdyo albümü ve Türkiye alternatif müzik tarihinin önemli bağımsız albümlerinden biri oldu. Albümde grubun daha önce konserlerde seslendirdiği ve dinleyiciler arasında çoktan popülerleşmeye başlayan şarkılar profesyonel kayıtlarla bir araya getirildi. “En Güzel Günüm Gecem”, “Hayaletler”, “Hoşçakal Kadar”, “Çıldırmıcam”, “Hepsine Ne Fena”, “Bir Hıçkırık Gibi” ve “Ne Var Ne Yok” gibi parçalar grubun geniş kitlelere ulaşmasında önemli rol oynadı.

Full Faça dönemindeki Büyük Ev Ablukada sound’u ağırlıklı olarak gitar temelli, akustik ve alternatif rock çizgisindeydi. Ancak grubun en belirgin özelliklerinden biri hiçbir zaman tek bir müzik türüne bağlı kalmaması oldu. Yıllar içerisinde elektronik müzik, synthesizer’lar, psychedelic dokular ve dans ritimleri grubun müziğinde giderek daha fazla yer almaya başladı.

Bu dönüşümün en önemli sonuçlarından biri Fırtınayt projesi oldu. Büyük Ev Ablukada, akustik karakteriyle tanındığı ilk döneminin ardından sahne düzenini ve müzikal yaklaşımını neredeyse tamamen değiştirerek elektronik ağırlıklı yeni bir dünya yarattı. Synthesizer’lar, elektronik davullar, yoğun efektler ve psychedelic ses tasarımları grubun yeni döneminin merkezine yerleşti.

2017’de yayımlanan Fırtınayt, grubun kariyerindeki en önemli kırılma noktalarından biri olarak kabul edilir. Albüm, Büyük Ev Ablukada’nın yalnızca başarılı bir alternatif rock grubu olmadığını, müzikal kimliğini radikal biçimde dönüştürebilen deneysel bir kolektif olduğunu gösterdi. “Hayaletler”, “Arayan Bulur”, “Güneş Yerinde”, “İhtimallerin Heyecanına Üzülüyorum”, “Evren Bozması” ve dönemin diğer çalışmaları, grubun elektronik ve psychedelic tarafını daha görünür hâle getirdi.

Büyük Ev Ablukada’nın en karakteristik yönlerinden biri şarkı sözleridir. Grup, klasik pop müziğin doğrudan aşk ve ayrılık anlatılarından farklı olarak gündelik yaşamın küçük ayrıntılarını, şehir hayatını, yalnızlığı, kaygıyı, yabancılaşmayı, arkadaşlığı, aşkı ve insanın kendi zihniyle kurduğu karmaşık ilişkiyi alışılmadık ifadelerle anlatır. Absürt mizah, kelime oyunları ve gündelik konuşma dili, grubun söz yazımının temel parçalarıdır.

Bu nedenle Büyük Ev Ablukada şarkılarında zaman zaman bir arkadaş sohbetini, zaman zaman bir iç monoloğu, bazen de bilinç akışını andıran bir anlatım ortaya çıkar. Dinleyicinin kendinden parçalar bulabileceği son derece gündelik durumların beklenmedik metaforlarla anlatılması, grubun özellikle genç dinleyicilerle güçlü bir bağ kurmasını sağlamıştır.

Grubun konserleri de müziğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Büyük Ev Ablukada farklı dönemlerde “Ay Şuram Hâlâ Ağrıyo”, “Full Faça” ve “Fırtınayt” gibi farklı performans konseptleri geliştirdi. Akustik konserlerinde seyirciyle samimi ve minimal bir atmosfer kurarken, Fırtınayt performanslarında elektronik altyapılar, ışık tasarımları, kostümler ve görsel unsurlar ön plana çıktı. Böylece aynı grubun konserleri dönemine ve konseptine göre tamamen farklı deneyimlere dönüşebildi.

Büyük Ev Ablukada’nın Türkiye müzik sahnesindeki etkisi yalnızca kendi şarkılarının popülerliğiyle sınırlı değildir. Grup, bağımsız müziğin büyük plak şirketlerine bağlı olmadan da geniş kitlelere ulaşabileceğini gösteren önemli örneklerden biri oldu. 2010’lu yıllarda yükselen Türkçe alternatif ve indie sahnesinin gelişmesinde Büyük Ev Ablukada’nın oluşturduğu dinleyici kültürünün önemli bir etkisi bulunmaktadır.

Kendilerinden sonra gelen birçok alternatif grup ve bağımsız müzisyen için de önemli bir referans noktası oluşturan topluluk, müziğin yanında görsel kimlik, sahne tasarımı, sanat yönetimi ve iletişim biçiminin de bir grubun dünyasının parçası olabileceğini gösterdi. Özellikle sahne isimleri, konser afişleri, albüm tasarımları ve kendilerine özgü mizah dili sayesinde Büyük Ev Ablukada yalnızca müzikal değil, görsel ve kültürel açıdan da güçlü bir kimlik oluşturdu.

Yıllar içerisinde Babylon, Zorlu PSM, KüçükÇiftlik Park gibi Türkiye’nin önemli konser mekanlarının yanı sıra büyük üniversite festivalleri, alternatif müzik festivalleri ve açık hava organizasyonlarında sahne alan grup, Türkiye’nin farklı şehirlerinde geniş bir konser kitlesi oluşturdu. Büyük Ev Ablukada konserlerinde şarkıların stüdyo versiyonlarına birebir bağlı kalmak yerine farklı düzenlemeler, uzun enstrümantal bölümler ve doğaçlamalar kullanılması da grubun canlı performans kültürünün önemli bir parçasıdır.

Grup üyeleri aynı zamanda Büyük Ev Ablukada dışında farklı müzik ve sanat projelerinde de üretim yapmaktadır. Özellikle Canavar Banavar adıyla grubun önemli isimlerinden olan Gülinler, solo çalışmalarıyla da alternatif müzik sahnesinde tanınırken; grubun diğer üyeleri prodüksiyon, görsel sanatlar, sahne tasarımı ve farklı müzik projelerinde çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çok disiplinli yapı, Büyük Ev Ablukada’nın klasik anlamda yalnızca bir müzik grubu değil, bir sanat kolektifi olarak değerlendirilmesinin temel nedenlerinden biridir.

Bugün Büyük Ev Ablukada, 2000’lerin sonunda küçük bağımsız sahnelerde başlayan yolculuğunu Türkiye’nin en önemli konser ve festival sahnelerine taşıyan; akustik folk-rock’tan elektronik ve psychedelic müziğe kadar sürekli dönüşen özgün bir müzikal dünya kurmuş topluluk olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Full Faça ile başlayan albüm yolculuğu, farklı konser konseptleri ve Fırtınayt dönemindeki radikal dönüşümüyle grup, kendisini tekrar etmek yerine sürekli yeni ifade biçimleri arayan bir çizgi benimsemiştir.

Özgün şarkı sözleri, deneysel prodüksiyonları, kendine has mizahı, teatral sahne anlayışı ve dinleyicisiyle kurduğu güçlü ilişki sayesinde Büyük Ev Ablukada, Türkiye alternatif müzik tarihinin en karakteristik ve etkili gruplarından biri hâline gelmiştir. Bir müzik grubundan çok kendi dili, karakterleri, görsel dünyası ve sahne kültürü bulunan yaratıcı bir kolektife dönüşen Büyük Ev Ablukada, yeni çalışmalar ve konserlerle farklı kuşaklardan dinleyicileriyle buluşmaya devam etmektedir.